Historia

Historia
ORP "Błyskawica"

Niszczyciel "Błyskawica" jest bezcenną pamiątką narodową, jedynym ocalałym okrętem zbudowanym przed II wojną światową. 28 czerwca 1987r. W półwiecze służby pod biało-czerwoną banderą został uhonorowany najwyższym odznaczeniem bojowym - Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari. W całej historii Marynarki Wojennej RP jest to jedyne tego rodzaju wydarzenie. Order znajduje się na wystawie muzealnej pod pokładem, a jego powiększone wizerunki po bokach pomostu bojowego okrętu.

ORP "Błyskawica" zbudowany został w latach 1935-1937 w angielskiej stoczni "John SamuelWhite" w Cowes. Do pierwotnego projektu strona polska wniosła szereg nowatorskich ulepszeń. Znaczna część wyposażenia pochodziła z dostaw krajowych. Pierwsze podniesienie bandery nastąpiło 25 listopada 1937r. Matką chrzestną była żona ambasadora RP w Londynie Cecylia Raczyńska

"Błyskawica" wraz z bliźniaczym "Gromem" okazała się bardzo udaną i nowoczesną jednostką ze względu na wysoką prędkość, silne uzbrojenie i duże zdolności manewrowe. Wybuch wojny przeszkodził w budowie w Gdyni dwóch kolejnych niszczycieli tego samego typu.

30 sierpnia 1939r. "Błyskawica" wraz z niszczycielami "Grom" i "Burza" w ramach operacji pod kryptonimem "Pekin" przeszła do Wielkiej Brytanii, by eskortować konwoje z zaopatrzeniem dla kraju. Pierwszą jej akcją bojową było zaatakowanie 7 września u północno-zachodnich wybrzeży Anglii nieprzyjacielskiego okrętu podwodnego. Od 1940r. brała udział w osłonie przybrzeżnych konwojów oraz w operacji norweskiej. W rejonie Narwiku ogniem artylerii okręt niszczył stanowiska ogniowe oraz zestrzelił dwa samoloty. Kolejną operacją była osłona ewakuacji brytyjskiego korpusu ekspedycyjnego z rejonu Dunkierki. Po remoncie i przezbrojeniu ORP "Błyskawica" przez kolejne dwa lata osłaniał atlantyckie konwoje w tym m.in. jeden z największych ówczesnych statków pasażerskich "Queen Elizabeth". Jesienią 1942r. wsławił się obroną konwoju podczas desantu w Afryce Północnej. Od odłamków bomb zginęło czterech marynarzy, a kilkudziesięciu było rannych. W połowie 1944r. podczas lądowania w Normandii okręt włączono do brytyjsko-kanadyjsko-polskiego zespołu, który zwalczał nieprzyjacielskie siły nawodne w rejonie Kanału La Manche i Zatoki Biskajskiej. Niszczyciel brał udział m.in. w dwóch zwycięskich bitwach morskich pod Quessant i La rochelle, a następnie dostarczał broń i zaopatrzenie francuskiemu ruchowi oporu. Ostatnią akcją "Błyskawicy" okazała się operacja "Deadlight" ("Martwe Światło") - topienia niemieckich okrętów podwodnych, które poddały się aliantom.

Podczas wojny ORP "Błyskawica" przebył 148 356 mil morskich, osłaniał 83 konwoje, przeprowadził 108 patroli bojowych, uczestniczył w zatopieniu dwóch okrętów nawodnych, uszkodził trzy okręty podwodne i zestrzelił cztery samoloty na pewno a trzy prawdopodobnie.W skutek działań bojowych trzykrotnie uległ poważnym uszkodzeniom. Łączne straty załogi wyniosły: 5 zabitych i 48 rannych podoficerów i marynarzy.

W lipcu 1947r. Okręt powrócił do Gdyni i rozpoczął działalność szkoleniową. Po przezbrojeniu i remoncie kapitalnym był okrętem obrony przeciwlotniczej..

W 1976r. zastąpił niszczyciela "Burza" w roli okrętu-muzeum. Obecnie wchodzi w skład Muzeum Marynarki Wojennej. Pełni także funkcje reprezentacyjne Dowództwa Marynarki Wojennej. W 1985r. powstało Towarzystwo Przyjaciół Okrętu-Muzeum "Błyskawica", którego celem jest zachowanie tej cennej pamiątki narodowej dla przyszłych pokoleń.

stopka1